Kategorie

Traktat SUN TZU – Sztuka Wojny

„Traktat SUN TZU powstał w szczególnym punkcie czasu, zwanego czasem historycznym, który dla nas, nowożytnych europejczyków nie zaczął płynąć. Szacuje się, że powstał 600 lat przed narodzinami Chrystusa, kiedy pisana historia Chin liczyła już kilka wieków i Chiny wchodziły w okres wielkiego rozkwitu. …”

Cytat  którym rozpocząłem dzisiejszy wpis zaczerpnięty został ze słowa wstępu książki „SUN TZU: Sztuka Wojny”. Przytoczyłem te słowa ponieważ doskonale oddają wagę tego dzieła. Traktat ten stanowi cenne źródło informacji historycznych i opisuje zarówno czysto taktyczno-strategiczne jak i mentalność oraz obyczaje mieszkańców starożytnych Chin.

Sun Tzu (Sun Zi – wg transkrypcji Hanyu pinyin), 544-496 p.n.e.. Jeden z największych myślicieli Dalekiego Wschodu , autor Sztuki Wojennej, najstarszego na świecie podręcznika sztuki wojennej. Uważa się że jest pierwszą osobą, która rozróżniła strategię i taktykę prowadzenia wojny.

Traktat „Sztuka wojenna” podzielony jest na 13 rozdziałów. Każdy opisuje inny element sztuki wojennej. Po raz pierwszy przetłumaczona z chińskiego na język zachodni przez francuskiego jezuitę Jean Joseph Marie Amiot w 1782 r..

 

 

Poniżej tytuły poszczególnych rozdziałów:

I Rozpoznanie

II Prowadzenie wojny

III Strategia ataku

IV Potencjał armii

V Siła rażenia

VI Siła i słabość

VII Sztuka osiągania przewagi

VIII Dziewięć zmiennych warunków

IX Ruchy wojsk

X Topografia

XI Dziewięć rodzajów terenów,

XII Atak ogniem

XIII Użycie szpiegów

 

Jak widać po tytułach rozdziałów traktat sztuki wojennej obejmuje wiele dziedzin. Kilka lat temu stałem się posiadaczem polskiego tłumaczenia, a teraz natrafiłem na inne wydanie nazwane kieszonkowym. Wertując strony dosyć szybko zorientowałem się że to wydanie nie przypomina tego mojego więc postanowiłem się z nim bliżej zapoznać. Ku mojemu zdumieniu wersje te dosyć mocno różniły się nie tylko objętością ale stylem, formą i nawet ilością szczegółów w niektórych cytatach.

Poniżej przykładowy cytat z rozdziału X w różnych wersjach tłumaczenia:

„Teren trudno dostępny, zarówno dla nas jak i dla wroga nazywamy niepewnym. Na taki teren pozwalamy wrogowi wkroczyć. Kiedy połowa jego sił wkroczy na niepewny teren, możemy z powodzeniem uderzyć.”

„Jeżeli podążanie naprzód jest niekorzystne dla nas i natarcie jest niekorzystne dla wroga, to taki teren nazywamy impasowym. W ukształtowaniu impasowym, nawet gdy nieprzyjaciel próbuje nas sprowokować, nie nacieramy. Wycofajcie nasze siły i odejdźcie. Teren działał by na naszą korzyść gdybyśmy uderzyli, a do ataku ruszyła by połowa sił przeciwnika.”

Różnice których nie sposób nie zauważyć prawdopodobnie w znacznej części wynikają z przekładu. Jedno tłumaczenie powstało w oparciu o tekst źródłowy i anglojęzyczne tłumaczenia, drugie w oparciu o książkę „The Complete Art Of War”. Ponadto należy pamiętać o tym jak dawno temu ten traktat powstał. Skoro różnice jakie widać powyżej są udziałem dwóch opracowań które różni zaledwie kilka lat, to aż strach pomyśleć jak ten tekst ewoluował w przeciągu tych blisko 2,5 tysiąca lat. Laikowi takiemu jak ja nie sposób odgadnąć które z opracowań jest bliższe oryginałowi. Nie wiem też czy tłumaczona wprost książka nadawała by się do jakiegokolwiek odbioru przez współcześnie żyjącego europejczyka. Tak więc traktuje oba tłumaczenia jako uzupełnienie jedno dla drugiego i gorąco polecam tę książkę (bez względu na wydanie) wszystkim miłośnikom historii, wargamingu, strategii i kultury dalekiego wschodu.

Odpowiedz

  

  

  

Możesz użyć tych znaczników HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>